қазан

қазан
I
зат. сөйл. 1. Қазандоп. Қ а з а н ойынын қыс уақытында мұздың үстінде, ал жазда тақыр алаңдарда ойнауға болады. Ойынға қатысушылардың әрқайсысының басы қайқы қақпа таяғы және барлығына ортақ добы болуы керек (Б.Төтенаев, Қаз. ұлт. ойын., 61). Қ а з а н ойыны үшін ойыншылардың санына қарай жеңіл таяқтар, доп және сызылған үлкен шеңбер болуы керек (Ғажайып., 68). 2. сөйл. Қазаншұңқыр. Егер айдаушы допты қ а з а н ғ а түсіретін болса, басқалары орындарын жылдам ауыстыруы керек (Қ.Толыбаев, Бабадан., 126). Бір ойыншы доп айдаушы болады. Ол допты қ а з а н ғ а түсіру үшін айла іздейді. Басқалары қазанды қорғайды (Бұл да).
II
зат. Тоғызқұмалақ ойыншылары ұтқан құмалақтарын салып отыратын ұяшық. Кез келген бір отаудағы 9 құмалақты солдан оңға қарай бөліп салғаннан кейін ең соңғы отаудағы құмалақтың саны жұп сан болса, оларды ұтып, өз қ а з а н ы н а салып алады (А.Нүсіпоқасұлы, Ағаш бесік., 4, 118). Тоғызқұмалақ тақтасының орта тұсында екі жақта оңаша тұрған екі тор (ойық) екі ойыншының қ а з а н д а р ы (Ә.Ақшораев, Тоғызқұмалақ, 17). Тақтасының екі жағындағы отаулар мен қ а з а н д а р әртүрлі түске боялады (Бұл да, 16).
III
зат. Балық аулайтын аудың бір түрі. Біреулер Құмөзек тұсындағы бөлініп-бөлініп қалған ойдым-ойдым қара суларға қ а з а н салып, енді содан іздеу керек деген пайым айтқасын, жұрт жабылып үй-үйден қ а з а н жиып, мұны да байқап көрді (М.Айымбетов, Құмөзек., 136).
IV
Қазан аузы жоғары. Тағы да бола жатар, үміт алда д.м. Әзірге екі ұл мен екі қыздың жолдамаға ие болуынан үмітті көрінеміз. Қ а з а н а у з ы ж о ғ а р ы! (Қ.Олжай, Қанат байла., 151). Қазан бастау. Басы үлкендеу. Қ а з а н б а с т а у, тайқы маңдайлау, тырбықтау жаралған, жеңсіз көк жолақ көйлек киген, шалбары қыржиып қисық аяқтанып кеткен, қолтығында табан құшақ портфелі бар біреу Асанбайға таянып келді (Ғ.Мүсірепов, Кездеспей кеткен., 79). Қазан көтерілді. Қазан асылды, тамақ жасауға кірісті. Қ а з а н к ө т е р і л і п, абыр-сабыр басталды да кетті (Б.Дәулетбаев, Сүмбілшаш, 71). Қазанның бір тұтқасын ұстады. Биліктің біріне қол жеткізді. Сөйтіп, биліктің басқышына қол артып, қ а з а н н ы ң б і р т ұ т қ а с ы н ұ с т а д ы (Д.Рамазан, Жылап аққан., 27). Қазан ұрған қауындай. Ұсқынынан айрылған, солып қалған. Менің қайран ұстазым! Енді қарашы, қ а з а н ұ р ғ а н қ а у ы н д а й қауқиып қалған мына ұсқынсыз кеспірін? (Ә.Асқаров, Таңд., 206).

Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі – Алматы: Мемлекеттік тілді дамыту институты. . 2014.

Смотреть что такое "қазан" в других словарях:

  • Азан — призыв на намаз, который громко провозглашается муэдзином для оповещения мусульман о наступлении времени очередной ритуальной молитвы. Для этого, в правоверном Исламе, муэдзин обращается лицом в сторону Мекки, прикладывает руки к ушам и громко… …   Ислам. Энциклопедический словарь.

  • азан — эзан, призыв Словарь русских синонимов. азан сущ., кол во синонимов: 3 • призыв (29) • солдат …   Словарь синонимов

  • АЗАН — (араб.) (эзан) в исламе призыв к молитве, возвещаемый с минарета муэдзином …   Большой Энциклопедический словарь

  • Азан — У этого термина существуют и другие значения, см. Азан (значения). Ислам …   Википедия

  • АЗАН — в ритуальной практике ислама – призыв на молитву, который выкрикивает с минарета специальный служитель мечети (муэдзин или азанчи). В бедных мечетях азан провозглашает имам или член общины, добровольно взявший на себя эту обязанность.… …   Евразийская мудрость от А до Я. Толковый словарь

  • қазанұшық — (Жамб.: Қорд., Шу, Мер., Луг.) әйел босанарда жасалатын ырым. Қ аз а н ұ ш ы қ бергенде қазанға бидай қуырады. Бидайды қазанға салып жатып: «бидай бұрын пісер ме екен, бала бұрын түсер ме екен», – дейді. Сонда біреуі: бала бұрын түседі, – дейді… …   Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • азан — а; м. [араб. azan]. У мусульман: призыв к обязательной молитве, возвещаемый с минарета муэдзином. * * * азан эзан (араб.), в исламе призыв к молитве, возвещаемый с минарета муэдзином. * * * АЗАН АЗАН (араб.) (эзан), в исламе призыв к молитве,… …   Энциклопедический словарь

  • азан — amoniakas statusas T sritis chemija formulė NH₃ atitikmenys: angl. ammonia; azane rus. азан; аммиак ryšiai: sinonimas – azanas …   Chemijos terminų aiškinamasis žodynas

  • азан — amoniakas statusas T sritis ekologija ir aplinkotyra apibrėžtis Azoto ir vandenilio junginys (NH₃) – bespalvės, savito kvapo, troškios dujos. atitikmenys: angl. ammonia; azan vok. Ammoniak, n rus. aммиак, m; азан, m …   Ekologijos terminų aiškinamasis žodynas

  • қазанқап — зат. Көшкенде төңірегін күйелемес үшін қазанға кигізілетін қап …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

Книги

  • Шагал Библейские сюжеты, Форестье С., Азан-Брюне Н., Кузьмина Е.. Гуаши из Национального музея Библейского послания. В книге собрано более 60 гуашей Шагала на библейские сюжеты, в том числе 22 работы, которые публикуются впервые. Онивходят в собрание… Подробнее  Купить за 3115 руб
  • Шагал Витражи, Мейер М., Азан-Брюне Н., Форестье С. и др.. Витражи – венец творчества Марка Шагала. Великий художник в сотрудничестве с витражистом Шарлем Марком, обратившись к традициям средневековых мастеров, дал новуюжизнь почти забытому… Подробнее  Купить за 2682 руб
  • Шагал. Библейские сюжеты, С. Форестье, Н. Азан-Брюне, Е. Кузьмина. В книге собрано более 60 гуашей Шагала на библейские сюжеты, в том числе 22 работы, которые публикуются впервые. Они входят в собрание Национального музея Марка Шагала в Ницце, где… Подробнее  Купить за 2076 руб
Другие книги по запросу «қазан» >>


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»